ความเป็นมา

ในการประชุมผู้นำอาเซียน-เกาหลี เมื่อวันที่ 8 ตุลาคม 2003 อาเซียนและเกาหลีเห็นชอบให้จัดตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญร่วมเพื่อศึกษาการขยายความสัมพันธ์ด้านเศรษฐกิจและการพัฒนาระหว่างอาเซียนและเกาหลี ซึ่งรวมถึงการศึกษาความเป็นไปได้ในการจัดทำเขตการค้าเสรี (Free Trade Area: FTA) และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญได้สรุปผลการศึกษา ว่า การจัดทำเขตการค้าเสรีระหว่างอาเซียนและเกาหลีจะเพิ่มมูลค่าการค้าและการลงทุนระหว่างกัน รวมทั้งส่งผลดีต่ออาเซียนและเกาหลีในด้านอื่นๆ ด้วย

ในการประชุมผู้นำอาเซียน-สาธารณรัฐเกาหลี ครั้งที่ 8 (The 8th ASEAN-ROK Summit) เมื่อวันที่ 30 พฤศจิกายน 2004 ณ กรุงเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ผู้นำอาเซียนและเกาหลีเห็นชอบให้เริ่มการเจรจาจัดทำความตกลงเขตการค้าเสรีอาเซียน-เกาหลี ในช่วงต้นปี 2005 และกำหนดให้สรุปผลเจรจาภายใน 2 ปี (ภายในปี 2006) โดยการเจรจาจะครอบคลุมการเปิดเสรีการค้าสินค้า การค้าบริการ การลงทุน และความร่วมมือทางเศรษฐกิจภายในภูมิภาคอาเซียน-เกาหลี

กลไกการดำเนินการ

- จัดตั้ง TNC เป็นเวทีหารือระหว่างอาเซียนและเกาหลี และจัดตั้ง ASEAN Trade Negotiating Group (TNG) เป็นเวทีประชุมหารือระหว่างสมาชิกอาเซียน โดยมีสิงคโปร์เป็นประธานฝ่ายอาเซียนกำหนดกรอบและเงื่อนไขของการเจรจาการเปิดตลาดสินค้าทั้งในกลุ่มลดภาษีปกติ และกลุ่มสินค้าอ่อนไหว/สินค้าอ่อนไหวสูง

- จัดตั้งคณะทำงานเจรจาเขตการค้าเสรีอาเซียน - สาธารณรัฐเกาหลี เพื่อยกร่างกรอบความร่วมมือทางเศรษฐกิจ และภาคผนวกที่เกี่ยวข้อง

คณะเจรจาการค้าเสรีอาเซียน-เกาหลี (ASEAN-Korea Trade Negotiation: AKTNC) สามารถสรุปกรอบความตกลงว่าด้วยความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหว่างอาเซียนและสาธารณรัฐเกาหลี (Framework Agreement on Comprehensive Economic Cooperation: FA) ความตกลงว่าด้วยกลไกการระงับข้อพิพาท (Agreement on Dispute Settlement Mechanism: DSM) และได้ลงนามในการประชุมสุดยอดอาเซียน-เกาหลี ครั้งที่ 9 (The 9th ASEAN-ROK Summit) เดือนธันวาคม 2005

         สำหรับความตกลงว่าด้วยการค้าสินค้า (Agreement on Trade in Goods: TIG) อาเซียน 9 ประเทศ ยกเว้นไทย สามารถตกลงกับเกาหลีในความตกลงนี้ได้แล้ว และมีการลงนามทั้งหมด 3 ครั้ง ได้แก่

         1) ธันวาคม 2005 เพื่อประกาศความสำเร็จการเจรจากรอบการเปิดเสรีการค้าสินค้า

         2) พฤษภาคม 2006 หลังบรรลุความตกลงเรื่องรายการสินค้าที่จะเปิดเสรีระหว่างกัน

         3) สิงหาคม 2006 เพื่อแก้ไขเอกสารแนบท้ายในเรื่องการลดภาษีต่างตอบแทน (Reciprocity)

ทั้งนี้ ความตกลง TIG มีผลบังคับใช้แล้วตั้งแต่เดือนมิถุนายน 2007 

         ในส่วนของการเจรจาเปิดเสรีการค้าบริการ (Agreement on Trade in Services: TIS) นั้น อาเซียนและเกาหลีสามารถบรรลุความตกลงได้แล้ว ทั้งในเรื่องร่างข้อบทความตกลง (Agreement Text) ส่วนแนบท้ายว่าด้วยการบริการด้านการเงิน (Annex on Financial Services) และตารางข้อผูกพันเฉพาะ (Schedule of Specific Commitments) โดยทั้งสองฝ่าย ยกเว้นไทย ได้ลงนามความตกลงนี้ในระหว่างการประชุมผู้นำอาเซียน-เกาหลี เดือนพฤศจิกายน 2007 

         สำหรับไทยอยู่ระหว่างดำเนินกระบวนการภายในเพื่อขอความเห็นชอบจากรัฐสภา โดยคาดว่าจะสามารถลงนามพิธีสารดังกล่าวได้ปลายปี 2008 

         สำหรับการเจรจาเปิดเสรีการลงทุนนั้น ทั้งฝ่ายอาเซียนและเกาหลียังอยู่ระหว่างการเจรจา โดยได้ขยายกำหนดเวลาเสร็จสิ้นการเจรจาออกไปเป็นปลายปี 2008

*** สรุปสาระสำคัญของความตกลง AKFTA ***

Link ที่เกี่ยวข้อง